Kaas

Wat wil jij weten van kaas?

Wat wil je nou weten over kaas? Hoe het wordt gemaakt? Waarom kaas geel is? En hoe die gaten erin komen? Ja, dat allemaal bijvoorbeeld.
En nog veel meer. Hieronder staan veel vragen met veel antwoorden. Maar niet allemaal.

Heb jij nog een vraag die er niet tussen staat?
Mail ons, dan krijg je antwoord en als ie leuk genoeg is, komt jouw vraag op de site te staan!

Alles over kaas (10)

 

Makkelijke vraag, lastig antwoord. Maar we gaan het uitleggen. Om kaas te maken wordt melk in een hele grote pan geroerd. Bij die melk stoppen ze stremsel en zuursel. Door die stremsel wordt de melk steeds dikker, zodat het kaas kan worden. Door het zuursel krijgt de melk een lekker smaakje en ontstaan de gaten. Grote of kleinere. Het zuursel zorgt namelijk ook voor het ontstaan van bepaalde ‘gassen’. En die gassen maken de gaatjes. Dus hoe meer zuursel, hoe meer gassen en hoe groter de gaten. Maar wat zijn die gassen dan? Nou, eh… misschien laat jij weleens een scheetje. Dan ontsnapt er lucht uit je onderste gaatje. Die lucht noemen we ook wel gas. Dus dat zuursel laat eigenlijk kleine scheetjes waardoor gaatjes in de kaas ontstaan. Snap je?

Reken maar van Yes! Je kunt Nederlandse kaas in bijna de hele wereld kopen. In Nederland maken we zo’n 900 miljoen kilo kaas per jaar. Huh? Ja, dat is bijna niet voor te stellen, zoveel. En daarvan gaat zo’n 780 miljoen kilo naar het buitenland. Naar Frankrijk bijvoorbeeld en naar Duitsland. Maar dus ook naar Amerika en China.

Als je zoals wij en kaasland bent, dan wordt er ook veel kaas gegeten. Dat klopt. Nederlanders eten gemiddeld ongeveer 20 kilo kaas per jaar. Dat is meer dan 50 gram per dag. Op één boterham doe je ongeveer 20 gram kaas, dus dat zijn 2,5 boterhammen per dag. Gemiddeld hè? Dus mensen die geen kaas eten, die moet je er eigenlijk vanaf trekken. En dan eten we dus nog meer kaas per dag. Maar ja als je d’r van houdt, dan kun je er ook moeilijk van afblijven…

 

Nederland is inderdaad een echt kaasland. Dat komt omdat we hier al heel lang kaas maken. Al zo’n drieduizend (!) jaar. Wij hebben dus aardig wat ervaring is kaas maken. Maar niet alleen dat. Nederland is een handelsland. Al heel vroeger voeren wij met schepen over de hele wereld en namen we kaas mee. Waarom? Omdat je kaas lang kunt bewaren. Als we dan in een ander land kwamen dan konden we kaas ruilen tegen bijvoorbeeld thee of kruiden. En omdat wij onder andere kaas meenamen op onze reizen wisten mensen in andere landen dat Nederlanders goeie kaasmakers waren. Dus dat zijn we blijven doen en daarom zijn we nog steeds een wereldberoemd kaasland. En terecht, want onze kazen zijn heerlijk, toch?

Ja hallo! Als we alle verschillende soorten kaas in de hele wereld hier moeten neerzetten dan zijn we nog wel even bezig. Maar de kaas die in Nederland van koeienmelk wordt gemaakt heeft een paar verschillende soorten. Je hebt jonge kaas, jong belegen kaas, extra belegen kaas en oude kaas. Hoe jonger de kaas, hoe minder lang die kaas heeft gerijpt. En oude kaas ligt ruim 10 maanden te wachten voordat we hem opeten. Maar dan heb je ook wat!

Benieuwd hoe lang de kaas op je brood heeft gerijpt? Kijk hieronder het plaatje!

 

Omdat het zo lekker is natuurlijk. Haha.
Dat lijkt een grap, maar het is wel waar. Hele slimme mensen hebben geprobeerd uit te zoeken waarom mensen kaas zijn gaan eten. Een van de onderzoeken zegt dat kaas bij toeval is ontdekt door nomaden. Nomaden zijn mensen die geen vast huis hebben, maar steeds van plaats naar plaats reizen, vroeger vooral met ezels en paarden. Ze hadden melk bij zich en bewaarden die ‘zakken’ die ze bijvoorbeeld hadden gemaakt van de maag van een kalf dat was doodgegaan. Omdat die magen met melk heen en weer slingerden tijdens het lopen van de ezel werd die melk na een tijdje steeds steviger. En uiteindelijk werd het kaas. Naja, niet de kaas die wij eten, maar wel iets dat daar op lijkt. Dus sommige wetenschapers denken dat dit het begin is geweest van de kaas. Weet jij hoe het echt zit? Dat horen we graag van je!

Kaas is al zo oud dat we eigenlijk niet weten wie ooit begonnen is met het maken en eten van kaas. We weten in elk geval dat er restjes melkvet zijn gevonden in kommetjes van mensen die zo’n 8000 jaar geleden woonden in landen die wij nu Roemenië en Hongarije noemen. En we weten ook dat die mensen nog geen melk dronken, maar wel kaas maakten. En boter. Maar wie echt bedacht heeft om kaas te maken en te eten? Als jij het weet mag je het zeggen. Graag zelfs!

 

Kaas maken, dat is best een klus. Vroeger maakten alleen boeren kaas. En dat doen ze nog steeds hoor, op speciale kaasboerderijen. Maar tegenwoordig willen zoveel mensen kaas eten dat nu ook kaas in de fabriek wordt gemaakt. Dat klinkt minder fijn hè, de fabriek? Maar toch maken ze ook daar kaas volgens hetzelfde recept waarmee Nederlanders al honderden jaren kaas maken. Kijk maar eens naar dit filmpje!

Dat is een interessante vraag. Op de universiteit van Wageningen doen ze allerlei onderzoeken. En daar hebben ze ontdekt dat kaas van nature geel is. Dat komt omdat in het melkvet van de koe een geeloranje stofje zit dat caroteen heet. Dat caroteen zit in het gras dat de koe eet. De meeste stofjes die in het gras zitten worden in de magen van de koe afgebroken, zoals dat heet. Die stofjes verdwijnen in het bloed van de koe. Maar om een of andere reden gebeurt dat niet bij caroteen. Dat blijft dus in het melkvet waar kaas van wordt gemaakt. En daarom kleurt de kaas een beetje oranje-geel. Maar… die kleur zit dus alleen in de melk als de koe vers gras eet. In de winter eet de koe geen vers gras dus zit er bijna geen caroteen in de melk. Daar hebben de meeste kaasmakers iets op bedacht: in de winter doen ze een klein beetje natuurlijke kleurstof in de kaas. Waarom? Omdat wij mensen graag het hele jaar dezelfde kaas willen kopen, met dezelfde kleur. Je hebt trouwens ook boerenkazen die in de winter veel minder geel zijn. Dat komt omdat sommige kaasboeren geen kleurstof in hun kaas stoppen. En geitenkaas dan? Die is wit. Dat komt omdat geiten het caroteen uit gras in hun maag omzetten in Vitamine A. En die is kleurloos.

Ho, dan moeten we ff een tijdje terug in de geschiedenis. De Romeinen aten al kaas, dat noemden ze Caseus. En toen ook andere landen Caseus gingen eten verzonnen ze daar bijna allemaal een eigen woord voor. Wij maakten er Kaas van. De Duitsers Käse. De Engelsen Cheese. De Spanjaarden noemden het Queso. Ach, het lijkt best op elkaar en iedereen mag lekker zelf weten hoe ze kaas noemen, toch? Maar bij ons is het simpel: kaas = kaas!

Load More