Koe

Wat wil jij weten over de koe?

Hieronder allemaal vragen over de koe met de antwoorden eronder.

Heb jij nog een vraag die er niet tussen staat? Mail ons jouw vraag dan via het formulier onderaan!

Alles over de koe (22)

De koe wordt gemolken door de boer met of zonder machine. Een keer vroeg in de morgen en een keer aan het begin van de avond. De melk komt uit de uier. Elke koe heeft één uier met vier spenen.

Vroeger melkte de boer met de hand. Tegenwoordig worden de meeste koeien gemolken met een melkmachine. De boer zet een vacuümpomp op elke uier en de melkmachine haalt de melk uit de uier. Gaat veel sneller dan met de hand, dus de koe is veel eerder klaar.

Er bestaan verschillende soorten melkmachines. Bij de melkrobot bepalen de koeien zelf wanneer zij gemolken worden. De robot ziet welke koe klaar staat en weet precies waar de spenen van deze koe zitten. Dit komt omdat de koe een chip draagt, waarop allerlei informatie staat over die koe.

Gemiddeld geeft een koe ongeveer 25 liter melk per dag. Dat is net zoveel als 25 pakken melk. In het filmpje zie je een paar verschillende soorten melkmachines.

Een baby van een koe noemen we een kalf. Als het kalfje 1 jaar oud wordt, dan heet ze een pink. Krijgt de pink zelf een kalfje, dan noemen we haar een Vaars. En krijgt de Vaars dan nog meer baby’s, dan heet ze een koe.

Dus de volgorde is: Kalf – Pink – Vaars – Koe.

In Nederland zijn tientallen verschillende soorten koeien. De meeste van die koeien zijn zwart-wit of rood-wit. Deze koeien zijn allemaal van het ‘soort’ Holstein en we noemen ze Zwartbont of Roodbont. Een koeiensoort noemen we een ras.

In Nederland hebben we koeien die bij de boer wonen. Een groot deel van deze koeien zorgt voor melk. Andere koeien geven geen melk, maar worden grootgebracht voor het vlees.

En de koeien die bijvoorbeeld op de hei of in een bos staan zorgen dat het gras een beetje netjes wordt bijgehouden. Zij zijn eigenlijk de grasmaaiers van de natuur.

Een Nederlandse melkkoe geeft ongeveer 25 liter melk per dag.

In Nederland hebben we zo’n 1,6 miljoen koeien. Sommige daarvan zijn melkkoeien, andere niet. De melkkoeien geven samen ongeveer 13,8 miljard (!) kilo melk in een  jaar.

Hoezo kilo en niet liter? Dat is ooit zo ontstaan omdat een liter melk (1,032 kg) zwaarder weegt dat een liter water (1 kg).

Een koe maakt wel 25 liter melk per dag. Dat komt omdat de koe zo groot is en heel veel eet en drinkt. Een koe weegt gemiddeld 650 kilo. Dat is ongeveer 10 keer zo zwaar als een mens.

En een koe eet zelfs meer dan 10 x zo veel als een mens per dag. Ze eet wel 60 kilo aan voer en drinkt 100 liter water per dag!

Een koe geeft melk als ze haar eerste kalfje heeft gekregen. Dat is als ze ongeveer 2 jaar oud is. De koe heet dan trouwens nog geen koe, maar een vaars.

De meeste koeien zijn dus tussen 2 en 3 jaar oud als ze melk gaan geven.

Een koe wordt 2 x per dag gemolken. Eén keer vroeg in de ochtend, en één keer aan het eind van de middag of in het begin van de avond.

Vroeger melkte de boer de koeien helemaal met de hand. Tegenwoordig zijn er handige melkmachines. De boer hoeft alleen de melkmachine aan de uier te zetten en dan melkt de machine vanzelf.

Sommige boerderijen hebben zelfs een melkrobot. Die robot kan de koeien melken, zonder dat de boer er aan te pas komt. De koe beslist zelf wanneer ze zich laat melken. In haar halsband zit een chip die de robot leest. Die robot ziet zo precies welke koe het is en hoe vaak ze al is gemolken.

Koeien eten heel veel. Het grootste deel van haar dagelijks menu bestaat uit gras. In de maanden dat de koeien in de wei staan, van april tot en met oktober, kunnen ze dit zelf grazen. Met hun lange, ruwe tong pakken ze het gras en werken het naar binnen.

Als koeien in de stal staan, eten koeien gras dat eerder in het jaar door de boer is gemaaid. Kuilgras heet dat, want de boer heeft het opgeslagen in een kuil, onder plastic.

Maar gras is niet het enige dat koeien eten. Koeien eten ook snijmais.

Gras en mais zijn het belangrijkste voer voor de koe. Dit voer wordt ook wel ruwvoer genoemd.

Om ervoor te zorgen dat de dames sterk blijven, eten ze ook wat krachtvoer. Kilootje of 5 per dag. Krachtvoer zit vaak in brokjes en is dus een soort snoep voor ze.

Een uitgebreid menu dus van wel 60 kilo per dag!

Een koe heeft 4 magen, omdat gras heel moeilijk verteert.

  1. Zonder te kauwen slikt de koe haar eten door. Dit voedsel (vooral gras) komt eerst in de pens, dat is de grootste maag van de koe. Als die pens vol is, komt het gras in kleine stukjes terug in de bek van de koe. De koe kauwt dit eten nog een keer en slikt het weer door.
  2. Dan is het klein genoeg voor de netmaag. Hier wordt het gras verteerd en gaat het door naar de boekmaag.
  3. De boekmaag is de derde maag en die haalt het vocht uit het voedsel.
  4. Daarna wordt het eten in de lebmaag heel fijn gemaakt, zodat het door kan naar de darmen van de koe.

De darmen halen alle belangrijke voedingsstoffen uit het gras en zorgen dat die in het bloed van de koe komen. Via het bloed komen die voedingsstoffen op alle plekken van het lichaam waar de koe ze nodig heeft. Ook in de uier. En daar maakt de koe er melk van.

Koeien praten niet zoals wij mensen, maar communiceren doen ze waarschijnlijk wel. Als je een koe hoort loeien, luister dan goed. Want de ene boe is de andere niet. Wetenschappers zijn erachter gekomen dat er verschil is tussen loeien uit bijvoorbeeld vrolijkheid of boosheid.

In de kop van een koe zit een brein met net zoveel kronkels en verbindingen als in het onze. Het brein van de koe is in verhouding groter dan dat van een kat of een hond. Dom zijn ze dus ook niet.

Koeien weten bijvoorbeeld na een paar keer wanneer ze gemolken moeten worden en waar ze dan naartoe moeten lopen. En dat ze bij een bepaalde automaat in de stal brokjes krachtvoer kunnen halen voor een lekkere snack. Daarmee kunnen ze oorzaak en gevolg onderscheiden en daarvoor moet je behoorlijk intelligent zijn.

Ja, elke koe melkkoe krijgt kalfjes. Pas als een koe een kalfje heeft gekregen, kan ze melk geven.

Een pas geboren kalfje drinkt de eerste paar dagen de melk van haar moeder koe. Dat is speciale melk die extra gezond is, waardoor een pasgeboren kalfje goed is beschermd tegen ziektes en infecties. Die melk voor het pasgeboren kalfje heet biest.

We weten eigenlijk niet precies waarom de Nederlandse koe van die witte vlekken heeft.

In Nederland zie je meestal zwarte koeien met witte vlekken. Vroeger ontdekte men dat deze koeien heel goed melk kunnen maken en geven.

Een koe met zwarte en witte vlekken heet een Holstein zwartbont koe. Er bestaan ook Holstein roodbont koeien, maar daar zijn er minder van.

De Holstein koeien zijn groot en vaak mager. Dat hoort bij een echte melkkoe.

Er wonen trouwens nog tientallen andere soorten koeien in Nederland. Met meer of minder vlekken.

Iedere koe in Nederland moet zulke gele ‘oorbellen’ dragen. Die gele oorbellen zijn een oormerk. Ze zijn het paspoort van de koe. Als er een kalfje is geboren meldt de boer het kalfje aan bij een centrale instantie die bijhoudt waar alle koeien zijn.

De boer krijgt dan twee gele oormerken opgestuurd met een nummer en een streepjescode en die doet hij in de oren van het kalfje. Zo weten we dus altijd waar de koe is geboren, en waar ze woont.

Koeien staan niet altijd in de stal in een groot deel van Nederland. Heel veel koeien zijn van april tot en met oktober vaak buiten om lekker vers gras te eten. Behalve als het heel hard regent of als het echt heel heet is. Want dan staan de koeien liever binnen met de airco aan. Ja, die hebben ze in de stal!

Sommige melkveehouders kunnen hun koeien niet altijd in de wei laten grazen. Dat komt omdat ze te weinig land hebben voor al hun koeien. In de winter staan alle koeien binnen en dan eten ze voornamelijk gemaaid gras van het land.

Maar gelukkig staan verreweg de meeste koeien een groot deel van het jaar lekker buiten!

Als de melkveehouder (boer) genoeg land heeft, dan laat hij zijn koeien graag de wei in. Dat heet de weidegang. Je moet naar eens gaan kijken als de koeien in maart en april voor het eerst na de winter weer de wei in gaan. Dan zijn ze super vrolijk en springen ze. Dat noemen ze de koeiendans!

Een koe is maar zo’n 1,5 uur per dag in diepe slaap. En dat is dan ook nog eens opgedeeld in meerdere ‘hazenslaapjes’ van zo’n 4 minuten per keer. Ongelooflijk hè, maar een koe heeft blijkbaar niet meer slaap nodig.

Een koe slaapt trouwens op haar zij. In die slaapligging is haar slokdarmuitgang geblokkeerd. Daarom houdt ze dat slapen niet lang achter elkaar vol.

Sommige koeien hebben een naam en andere weer niet. Het verschilt per boerderij.

Als er heel veel koeien op de boerderij zijn, is het soms onmogelijk om voor elke koe een naam te bedenken en te onthouden.

Maar boeren die wat minder koeien hebben, geven hun zwart-witte meiden wel een naam. Berta 10 bijvoorbeeld. Of Greta 21.

Waarom staan er getallen achter die namen? Om de namen makkelijker te onthouden. Greta 21 kan bijvoorbeeld de zus van Greta 22 zijn.

‘Ik wil geen naam met een getal’, zei hij, ‘ik ben toch geen koe?’ Dat zei Koning Willem-Alexander toen hij gekroond werd. Hij zei dat omdat iedereen dacht dat hij zichzelf Koning Willem IV zou noemen. Dat kwam omdat Nederland al Koning Willem I, Willem II en Willem III heeft gehad vroeger. Maar die traditie doorbrak onze huidige koning dus en daarom heet onze Koning Willem-Alexander.

Een koe is het grootste gedeelte van de dag bezig met eten en herkauwen. Eerst eet ze zoveel gras tot haar maag vol is. Dan komt dat gras terug in haar bek en gaat ze ongeveer 8 uur lang herkauwen. Daarnaast poept ze zo’n 18 x per dag, plast ze 10 x en drinkt ze nog 100 liter water. Best een relaxt leventje eigenlijk. Misschien slaapt ze daarom maar 1,5 uur per dag.

Ja, in het buitenland hebben ze ook Nederlandse koeien. De Hollandse zwartbont koe is een hele goede melkkoe. Nederlandse boeren leveren daarom ook heel veel melk aan het buitenland. Maar dat is niet genoeg voor iedereen die melk wil hebben. Daarom worden ook veel Nederlandse zwartbont koeien aan het buitenland verkocht.

Als een koe een kalfje heeft gekregen, dan geeft ze nog ongeveer 10 maanden melk. Als de boer wil dat de koe weer melk gaat geven dan moet hij ervoor zorgen dat de koe weer drachtig wordt. Gelukkig zijn koeien elke 3 weken vruchtbaar, dus dat moet lukken. En zodra het kalfje er is, geeft de koe weer lekkere verse melk!

Een koe poept wel 18 x per dag! Dat noemen we een koeienvlaai. Het ziet er een beetje vies uit misschien, maar het is veel schoner dan de meeste mensenpoep. Omdat koeien vegetarisch zijn.

Load More